Gratis hoofdstuk 1 t/m 4 van HELP! IK BEN EEN PLEASER
Download

Page content

article content

Valse Macht in de praktijk

Valse Macht is één van de vijf afweermechanismen dat door iedereen in meer of mindere mate wordt gebruikt om te dealen met de uitdagingen in het leven. Bij dit overlevingsmechanisme denk je dat de ander niet deugt en jou wat aandoet.

Wat is Valse Macht?

Valse Macht is een afweermechanisme dat ervoor zorgt dat je jouw eigen onvolkomenheden, angsten of negatieve eigenschappen niet hoeft te erkennen en de negatieve gevolgen daarvan niet hoeft te voelen.

de splinter zien in het oog van de ander, maar niet de balk in het eigen ogen 

Valse Macht splinter-balk

Het is daarmee een laag boven op Primaire Afweer, het mechanisme waar je negatieve zelfbeeld tot uiting komt. Om dit negatieve zelfbeeld te bedekken wordt Valse Hoop of Valse Macht toegepast.

Het nut van Valse Macht

Net als de andere afweermechanismen beschermt Valse Macht ons Innerlijke Kind tegen de pijn van afwijzing. Kort door de bocht kan je zeggen dat je dit doet door de ander af te wijzen. Door kritisch te zijn op de ander verleg je de focus waardoor je jezelf ‘beter’ voelt, je projecteert je negatieve zelfbeeld op de ander.

In de praktijk verneem ik vaak dat mensen het niet prettig vinden als ze horen dat ze Valse Macht toepassen, de term roept negatieve associaties op. Aan de ene kant heel logisch, aan de andere kant niet, omdat het mechanisme wel degelijk een doel heeft. Valse Macht zorgt ervoor dat je de pijn die hoort bij  het “niet goed genoeg zijn” niet voelt.

Een voorbeeld

Stel dat je erachter komt dat je partner al jaren vreemd gaat en dat daardoor een eind aan je relatie komt. In een dergelijke pijnlijke situatie helpt Valse Macht jou om te onthechten. Door de veroordeling van je partner (“wat is hij/zij ook een …”) creëer je meer afstand waardoor het makkelijker is om je partner los te laten. En heel belangrijk, door de de ander te veroordelen, voel je de pijn van de afwijzing minder.

Dit geldt voor alle situaties waarin je pijn van afwijzing ervaart. Eerst is er dan Primaire Afweer (ik ben niet goed genoeg) en vervolgens ga je het of proberen te redden met Valse Hoop of je creëert afstand door middel van Valse Macht.

Sub-personen die Valse Macht toepassen

Alle afweermechanismen zijn bij iedereen actief, alleen de mate waarin verschilt per persoon. Hieronder beschrijf ik een aantal sub-personen die gebruik maken van Valse Macht, je herkent er vast een aantal … of herken je het alleen in de ander 😉

De Criticus

Voor de Criticus is niets goed, er is altijd wat aan te merken. Werkelijk niets deugt aan de ander, de omgeving of wat dan ook. De Criticus oordeelt altijd over iets buiten zichzelf (de ander is niet goed genoeg) en is daarom niet verwarren met de Innerlijke Criticus die het juist bij zichzelf zoekt (ik ben niet goed genoeg).

Het Slachtoffer

“Waarom overkomt mij dit nou weer?” “Of waarom moeten ze mij nou weer hebben?” Dit zijn mogelijke gedachten die je hebt als het Slachtoffer in jou aan het stuur zit. Het overkomt je allemaal en je voelt jezelf niet verantwoordelijk voor wat er gebeurt.

Let op! Het bovenstaande gaat over slachtoffer GEDRAG. Dat is wat anders dan letterlijk slachtoffer zijn van bijvoorbeeld een misdrijf, misbruik, etc.

De Rebel

Deze herken ik in mezelf, als ik me afgewezen voelde (niet gehoord), gooide ik mijn kont tegen de krib. De Rebel in mij stond op en ging er tegenin om mezelf als het ware weer op de kaart te zetten.

De Narcist

Een extreme vorm van Valse Macht wordt toegepast door de Narcist, vanuit onzekerheid houdt de Narcist de ander klein om zichzelf groter te voelen.

Voor de duidelijkheid; als je Valse Macht toepast, betekent dat absoluut niet dat je een Narcist bent!

Het nadeel van Valse Macht

Alle afweermechanismen hebben een beperkende werking op je leven. Waar ze je als jong kind helpen te overleven, zitten ze je als volwassene enorm in de weg.

Een groot nadeel van Valse Macht is dat je niet de verantwoordelijkheid neemt voor je eigen leven, het ligt altijd buiten jouzelf. Bijvoorbeeld door de gedachten dat een ander je iets aandoet, ontsla je jezelf om te kijken naar jouw eigen aandeel in het geheel. De ander moet veranderen, jij niet. En dat werkt natuurlijk nooit.

Bovendien is de onderlinge communicatie niet bepaald geweldloos te noemen. Als jij boven de ander gaat staan, ontstaat er altijd een ongelijkwaardige relatie. Dit zorgt vroeg of laat voor problemen, je leven staat bol van conflicten.

De oorzaak buiten jezelf zoeken, maakt persoonlijke groei nagenoeg onmogelijk. Doordat je niet inziet dat je een negatief zelfbeeld hebt en er dus niet aan werkt, beland je iedere keer weer in situaties die je juist wil voorkomen. Daardoor heb je nog meer Valse Macht nodig om te ‘overleven’. Je zit in een vicieuze cirkel.

Welke sub-persoon herken jij in jezelf die Valse Macht toepast? Fijn als je dit onderin bij reacties met ons deelt. 

Blije groet,

Paul Smeekes
PJ8 | Coach

 

Comment Section

14 reacties op “Valse Macht in de praktijk


Door Miranda op 26 juli 2017

Ik ben duidelijk “slachtoffer”..maar was ook mentaal en fysiek slachtoffer! En dit gevoel (“slachtoffer”) is maar moeilijk bij jezelf te plaatsen als je regelmatig geestelijk en soms fysiek geraakt wordt. Nu ik al een aantal jaren uit deze relatie ben, en veel met mezelf aan het werk ben gegaan, kan ik inderdaad beter zien dat actie-reactie wel degelijk een grote impact heeft. Toch als ik mijn ex tegen komt, of zelfs zijn naam voorbij zie komen,. schiet ik in de angst en komt t “slachtoffer “weer ff om de hoek kijken…Het is diepgeworteld! Maar ik zal het gevoel steeds weer aangaan en de aanhouder wint!!!


Door Paul Smeekes op 28 juli 2017

Hi Miranda, in het geval van traumatische ervaringen ben je inderdaad letterlijk slachtoffer. Hierbij speelt het afweermechanisme Angst ook een rol zoals je zelf al aangeeft.


Door Emiel op 24 juli 2017

Ik herken zowel de rebel als de criticus. Ik kom nogal eens situaties tegen waarin ik aan de voorkant aangeef welke voorwaarden ingevuld zouden moeten zijn om een project te laten welslagen. Als dat vervolgens bij herhaling niet gebeurd en er gaan dingen mis ontstaan soms erg vervelende discussies. Het helpt dan om de criticus en de rebel de ruimte te geven zodat het even iets makkelijker wordt om afstand te nemen. Daarmee zijn de problemen overigens nog niet altijd opgelost..


Door Paul Smeekes op 28 juli 2017

Hi Emiel, de criticus en rebel zorgen voor afstand van de andere persoon waar je iets van vindt (‘veroordeelt’) … het lost inderdaad nooit de problemen op


Door taco op 24 juli 2017

Hi Paul,
Wederom een interessante term “valse macht”. Even checken of ik hem goed snap. Jouw vb met vreemdgaan. Als ik besluit “Ik stop de relatie (of eigenlijk ‘de ander had de relatie al gestopt door vreemdgaan’) en ons contact stopt nu” dan is het geen valse macht, maar gewoon gezond boeren verstand en een goed besluit. Als ik de persoon die vreemdgaat veroordeel is het valse macht (taco).


Door Paul Smeekes op 28 juli 2017

Hi Taco,

Je hebt het helemaal goed begrepen 🙂 Veroordelen is altijd VM.


Door Yvonne op 23 juli 2017

Met het “herkennen”van “de Bozerik” bedoelde ik niet uit jouw Blog Paul, maar in mezelf. Hij kwam al meteen op toen het er de eerste keer over ging. Uit jouw lijstje herken ik zeker de Criticus. Wanneer het bij mij van binnen niet in orde is, of hommeles met H. bij voorbeeld, dan keer ik me tegen de buitenwereld. Tja en met die bril op is er altijd iets te zien wat niet deugt natuurlijk. Dat lijkt veiliger dan wat er hier en nu speelt aan te pakken (zie de Bozerik) Het slachtoffer herken ik ook: Heb ik dat weer? Houdt het dan nooit op? Heb ik nu nog niet genoeg te verhapstukken gehad? Ik kan daar heel klein van worden, machteloos, moedeloos ook, of me onmogelijk groot gaan maken. >> me beroepen op kennis bij voorbeeld, ervaring, meestal onbewust. Dat komt – tot nu toe – pas later. Dat lijkt me Valse Macht. Ook hier merk ik verandering op. Zodra ik heb kunnen toelaten dat ik zelf iets anders kan doen verandert alles mee. Verantwoordelijkheid nemen voor wat er voorviel (5 G’s, niet persoonlijk nemen helpen daarbij) > hoe heb IK me gedragen? Begon het ECHT bij de ander? Bovendien begin ik me te realiseren dat ik veel beter van de tongriem gesneden ben, wat maakt de ander zich klein gaat voelen, ondergesneeuwd raakt. De Rebel herken ik ook. Alleen heb ik daar altijd een andere, positieve, beleving bij gehad, .Ik kan niet tegen onrecht dus ga ik de barricaden op, sta in een wip op de bres. Waarschijnlijk voel ik daardoor nu nog niet wat de VM Rebel achter het stuur doet. Tjonge wat is dit leerzaam


Door Paul Smeekes op 28 juli 2017

Hi Yvonne, die Rebel herken ik ook hoor …. bij mij stond hij op na ‘afwijzing’ en bij onrecht …. al zou ik de laatste wellicht beter kunnen beschrijven als Strijder …. ik ging dan altijd de strijd aan …. herkenbaar?


Door Eke op 21 juli 2017

Hij lijkt nu net alsof een ander nooit schuldig is aan fout gedrag. Volgens mij klopt dat niet. Als jou onrecht wordt aangedaan ben je slachtoffer. Je kan een andere subpersoon aan het stuur zetten maar dan verdring je de pijn die past bij het slachtoffer zijn.


Door Paul-Smeekes op 22 juli 2017

Voor mij is er wel degelijk fout gedrag Eke en daar mag je absoluut de ander absoluut schuldig aan vinden.
Wat er in mijn ogen gebeurt is dit
1) Je Innerlijke Kind voelt zich afgewezen door wat de ander heeft gedaan = Primaire Afweer (ik ben niet goed genoeg)
2) De Criticus in jou neemt plaats achter het stuur = VM (de ander is fout … hierdoor kan je beter met de pijn van afwijzing omgaan en het helpt met afstand nemen, onthechten)
3) Eventueel kruipt het Slachtoffer in jou achter het stuur en denkt bijv. “”Waarom overkomt mij dit nou weer?” “Of waarom moeten ze mij nou weer hebben?” Het overkomt je allemaal en je voelt jezelf niet verantwoordelijk voor wat er gebeurt.

Met VM zet je dus al een ander sub-persoon aan het stuur om je Innerlijke Kind te beschermen.
Je hebt iets anders dan VM nodig (bijv. de Doorzetter, Krachtige of Autonome) om het eigen aandeel in het verhaal te zien en/of stappen te ondernemen om uit de situatie te komen.
De pijn verdringen helpt niet, ‘kijk’ ernaar en laat het er zijn. Er in blijven hangen is weer een ander ding natuurlijk.


Door Yvonne op 23 juli 2017

Ik herken meteen de Bozerik, die van jongs af geen enkele ruimte kreeg en zich dus naar binnen keerde.Nu weet ik: dat was me te weer stellen tegen het onomstotelijke feit: ik ben niet goed (genoeg). Wat de Bozerik in stilte zegt is: ben jij nu helemaal gek geworden om mij zo te behandelen? Komt het er ooit uit dan ben ik daarna meteen panisch van angst want ik zal nu beslist afgedankt worden, in de steek gelaten. Sinds dit traject merk ik verschil op. Het omhoog schieten van de angst is nog hetzelfde èn na verloop van tijd kalmeer ik, kan besluiten : hé neem het niet zo persoonlijk. Het was zijn driftbui, dus zijn verantwoordelijkheid. Rustig ademhalen, niet te diep en mezelf zachtjes voorhouden dat àls er verlaten gaat worden dat eerst nog maar moet blijken. Voor NU is er niets anders aan de hand dan dat we ruzie hadden. Komt in de beste families voor en kon ik later zeggen: “voor mijn aandeel hierin: het spijt me”. Waardoor er een totaal ander uitkomst is dan ik bij elkaar verzon. Ik merk nu op dat het me bezig houden met Vals Macht heel erg nodig is. Zeker zo noodzakelijk als met Valse hoop. Er zit agressie bij die me geen goed doet. Al die afweer, vahten of vluchten, het kost me bakken met energie. Allemaal redenen om stapjes te blijven zetten.


Door Paul op 28 juli 2017

Wooow Yvonne, wat ga je er bewust mee om … mooi!


Door Yvonne op 23 juli 2017

Goede morgen Eke, Paul zegt volgens mij nu juist heel duidelijk dat slachtoffer zijn van kwalijk gedrag het juist nodig maakt tijdelijk van Valse Macht gebruik te maken. Ten behoeve van onthechten veroordeel je dan de ander om je van hem/haar los te kunnen maken. Mij lijkt dat “schuldig zijn aan fout gedrag” volgens Paul geldt voor de heel erge (lees misschien wel misdadige) gedragingen zoals misbruik en mishandeling. Al het andere is immers onderhevig aan interpretatie? Hoe vaak komt het voor dat de één een andere beleving heeft bij iemands gedrag dan een ander? Misschien gaat het hier om de vraag “wat is onrecht” en is dat oordeel altijd terecht?


Door Paul-Smeekes op 21 juli 2017

Ik herken met name de Rebel. Die nam het voor me op als ik me niet gehoord (afgewezen) voelde. De Rebel in mij gooide zijn kont tegen de krib en op dat moment was ik niet meer voor rede vatbaar.

Plaats een reactie


*


Klik gerust eens door onze categorieën heen: