arrow_drop_up arrow_drop_down
26 december 2015 

Piekeren; de belangrijkste stappen om het te stoppen

We piekeren wat af in ons leven en dat zou niet erg zijn als het wat positiefs oplevert. Helaas is dat met piekeren niet het geval. Het enige dat het oplevert is slapeloze nachten, stress en misschien zelfs een burn-out of depressie. Niet echt fijn dus dat piekeren.

Als ik in het verleden naar bed ging dan sliep ik zelden binnen een uur. Ik lag maar te draaien met een constante stroom van gedachten. Ik was vooral goed in scenario denken. Wat als dit gebeurt of wat als dat gebeurt?

Het denken is helemaal OK en het kan op zich geen kwaad om mogelijke scenario’s af te spelen voordat een situatie zich voordoet. Bij mij was het echter zo dat ik zo’n scenario niet één keer vooraf afspeelde, maar meerdere keren. En de dag daarna weer. Het denken sloeg door in piekeren. Ik kon er geen afstand van nemen, dat was de voornaamste reden waarom ik altijd lang wakker lag.

Denken zie ik als zinvol en piekeren als zinloos, omdat het laatste nooit iets oplost. Piekeren levert nooit iets positiefs op.

 

Waarover piekeren we?

zelfafwijzing - piekerenWe piekeren meestal over moeilijke situaties, hieronder een aantal voorbeelden;

  • Een spannende toekomstige gebeurtenis; een examen, spreekbeurt, operatie, tandarts bezoek, sollicitatiegesprek, iets dat je voor het eerst gaat doen, de verjaardag die voor de deur staat, de ontmoeting met je nieuwe liefde, etc.
  • Een relatie met je partner of ander persoon
  • Onenigheid op het werk

 

Wat is piekeren?

Piekeren is voor mij een constante gedachtestroom over een gebeurtenis of toekomstige situatie zonder dat je controle hebt over deze gedachtestroom.

Een uitgebreidere definitie is te vinden op wikipedia.

Piekeren is een voorbeeld van een slecht werkende manier om met emoties om te gaan. Piekeren doe je met je hoofd! Zolang je maar piekert, hoef je niet te voelen! Doordat we niet voelen en niets constructiefs doen met de onderliggende emotie kan piekeren schadelijk zijn.

 

Piekeren over het verleden

Emotie BoosAls we piekeren over een gebeurtenis uit het verleden dan zit daar vaak een negatieve emotie onder, bijvoorbeeld boosheid.

Voorbeeld

Bij een oude werkgever heeft mijn baas een keer een brief gestuurd waarin ik met U werd aangesproken. Omdat ik een zeer persoonlijke band had met mijn baas was dit voor mij een enorm kwetsende gebeurtenis. Het liet me maar niet los. Hoe kon hij zoiets doen? Waarom heeft hij dat gedaan? Dat verdien ik toch niet!

Ik was boos en zwaar teleurgesteld.

 

Piekeren over de toekomst

Ook als we piekeren over een toekomstige gebeurtenis dan zit daar een negatieve emotie onder, vaak is dat (een vorm van) angst.

Voorbeeld

Tijdens de laatste maanden van een relatie heb ik eindeloos gepiekerd over hoe ik de relatie zou beëindigen. Dit ging vooral over wat anderen ervan zouden vinden; met name de wederzijdse ouders, broers/zussen en vrienden. Wat zou er gebeuren als ik het uit zou maken, wat zouden mensen van mij vinden.

Eerlijk gezegd ging het meer over wat het effect voor mij zou zijn dan wat het effect zou zijn voor mijn vriendin.

De emotie die hieronder zat was angst, angst voor afwijzing. Terwijl ik mijn vriendin afwees, was ik zelf bang om afgewezen te worden als ik het uit zou maken.

 

De emotie onder piekeren

Er zit dus altijd een emotie onder en emoties zijn heel leerzaam. Ze vertellen iets over ons, want onder een emotie zit altijd een behoefte.

Voorgaande voorbeelden hebben weliswaar een andere emotie (boosheid en angst), de onderliggende behoefte is hetzelfde; ertoe willen doen … een rode draad in mijn leven.

Als ik piekerde dan was nagenoeg altijd ‘ertoe willen doen’ de onderliggende behoefte. Met die behoefte is helemaal niets mis! Iedereen wil er toch toe doen.

 

De belangrijkste stappen om piekeren te stoppen

StappenAls ik tegen je zeg dat je moet stoppen met piekeren, omdat het zinloos is dan vertel ik je zeer waarschijnlijk niets nieuws. Als je had kunnen stoppen dan had je dat allang gedaan toch?

De eerste en belangrijkste stappen die je kunt zetten om het piekeren duurzaam te stoppen, zijn;

  • Onderzoek welke emotie onder jouw gepieker zit
  • Onderzoek vervolgens welke behoefte onder die emotie zit

Met die behoefte kan je vervolgens aan de slag. Je pakt dan de bron aan en gaat niet alleen met de symptomen aan de slag. Je zorgt dan voor een duurzame oplossing en niet voor een pleister op de wond.

 

Wat ik heb gedaan om invulling te geven aan mijn behoefte om ertoe te doen, is ervoor zorgen dat ik er toe ging doen voor mezelf. Dat ik blij werd met wie ik was. Twee dingen die daaraan hebben bijgedragen zijn het opstellen van mijn persoonlijke missie en het bepalen van mijn waarden. Toen ik daarnaar ging leven ben ik er hoe langer hoe meer toe gaan doen voor mezelf.

Piekeren hoort daarmee voor mij niet tot het verleden, dat doe ik echt nog wel eens. Ik lig er echter zelden nog wakker van.

Slaap lekker 🙂

 

Spreekt dit artikel jou aan? Leuk als je het wilt delen met je vrienden, wie weet help je er een ander mee. Of laat weten via een reactie wat je ervan vindt, dat helpt mij om de artikelen nog beter te maken.

Paul Smeekes
PJ8 | Coach

 

 

Over de schrijver
Hoi, ik ben Paul, in 2014 heb ik als coach PJ8 Pleaser Coaching opgericht. Sinds oktober 2019 zet Elma Langhenkel PJ8 voort.
Leny Derksen Vaessen
Door

Leny Derksen Vaessen

op 6 September 2016

Mooi verwoord en inzichtelijk.

Paul
Door

Paul

op 6 September 2016

Dank je Leny ... altijd fijn om te horen!

Reactie plaatsen

Wij gebruiken cookies