Gratis hoofdstuk 1 t/m 4 van HELP! IK BEN EEN PLEASER
Download

Page content

article content

Nee zeggen – Lees nu alle tips

Nee zeggen is voor veel mensen een grote uitdaging en één van de voornaamste redenen waarom Pleasers vastlopen. De oorzaak van niet nee kunnen zeggen ligt in het onderliggende negatieve zelfbeeld en de daarbij behorende angst voor afwijzing. In deze blog vind je alles over nee zeggen.

Ja zeggen tegen jezelf is wat nee zeggen zo moeilijk maakt

Inhoudsopgave

  1. Video – Training Nee zeggen
  2. De oorzaak van niet nee zeggen
  3. Angst voor afwijzing
  4. De gevolgen van niet nee zeggen
  5. Tip 1 – Tijd kopen – Zinsparaatheid
  6. Tip 2 – Weet waar je ja tegen zegt
  7. Tip 3 – Je wijst de ander niet af
  8. Tip 4 – Wijs jezelf niet af als het niet gelijk lukt
  9. Tip 5 – Wat nou als ik me daarna schuldig voel?
  10. Tip 6 – Wat nou als de ander toch wil dat ik ja zeg?
  11. Tip 7 – Pak de bron aan

Video – Training Nee zeggen

Je kan er voor kiezen om onderstaand blog te lezen of om een gedeelte van de opname te kijken van de training Nee zeggen zonder schuldgevoel.

Let op: omdat het een opname betreft ga ik soms in op de chat die tijdens de live training zichtbaar was. Deze is niet zichtbaar in de opname. De video duurt 58 minuten en is een uitgebreide versie van onderstaand blog.

De oorzaak van niet nee zeggen

Nee zeggen is niet moeilijk, het is een simpel woord van drie letters wat je vast en zeker meerdere keren per dag gebruikt. Het moeilijk van nee zeggen is dat je daarbij ja zegt tegen jezelf. Diep van binnen zorgt een negatief zelfbeeld ervoor dat je het niet waard bent om ja tegen te zeggen. Je bent bang voor de mening van de ander, want wat zou hij of zijn daar wel niet van kunnen vinden?

Wat er onder zit is de angst voor afwijzing.

Angst voor afwijzing

Nee zeggen is dus moeilijk, omdat je bang bent om afgewezen te worden.

Eén van de nadelen van een Pleaser is dat we kritiek vaak persoonlijk opvatten terwijl dat helemaal niet zo bedoeld is. De kritiek die wordt geuit, is een trigger voor jou. Al dan niet bewust koppel je dat zelf aan je negatieve zelfbeeld. “Zie je wel, ik ben niet goed genoeg.” Door dit te doen, maak je het veel groter dan het is. Je koppelt de kritiek namelijk aan je identiteit terwijl het daar helemaal niet over gaat.

Een paar voorbeelden

Als jij een voorstel inlevert op je werk en je baas besluit er niets mee te doen, wijst je baas jou niet af, maar jouw voorstel. Dat heeft niets met jou als persoon te maken. Als je het wel persoonlijk maakt, creëer je dat zelf.

Als je vriendin tegen je zegt dat ze het niet zo leuk vindt dat je niet mee gaat winkelen, wijst ze jou niet af, maar jouw keuze om niet mee te gaan. Misschien is dat wel helemaal niet zo aardig van haar dat ze niet stil staat bij jouw behoeften.

Als je partner zegt dat hij ervan baalt dat je altijd zo lang staat te praten met anderen als je samen boodschappen doet, wijst hij jou niet af, maar je gedrag.

Als jij nee zegt, ben je bang dat de ander daar wat van vindt en jou afwijst

Het is heel krachtig om jezelf de volgende vraag te stellen als er kritiek wordt geuit:

Wie of wat wordt er hier afgewezen?

Het voelt misschien wel zo dat je als persoon wordt afgewezen, maar is dat wel zo? Veel vaker gaat het om gedrag, een mening,  keuze, verzoek of werk dat je geleverd hebt. Het is dus niet wie wordt er hier afgewezen, maar wat.

Als je dit toepast in alle gevallen waar kritiek wordt geuit, zal je merken dat het vaak niet om jou als persoon gaat. Als je het dan in je hoofd alsnog persoonlijk maakt, creëer je het zelf. Dat is interpretatie en geen feit.

De gevolgen van niet nee zeggen

De gevolgen van altijd maar ja zeggen zijn groot, heel groot. Hieronder volgt een aantal nadelen

  • je raakt jezelf meer en meer kwijt
  • het kost heel veel energie
  • je besteedt je eigenwaarde uit
  • teleurstelling

Je raakt jezelf meer en meer kwijt

Als je altijd ja zegt tegen de mening of een verzoek van de ander betekent dit dat je niet stilstaat bij je eigen behoeften. Als je dit lang en veelvuldig doet, raak je jezelf kwijt. Je weet steeds minder wat je echt wilt en waar je voor staat. Het afweermechanisme dat hier onbewust wordt toegepast heet Ontkenning van Behoeften.

Je eigen behoeften stop je als het ware onder het tapijt. Het grote voordeel daarvan is dat ze er niet meer zijn en het dus geen pijn doet als die behoefte niet wordt ingevuld.

Het kost veel energie

Als je geen nee zegt ben je voor ieders karretje te spannen. Het betekent dat je veel hooi op je vork neemt, teveel! Maar het is niet zozeer de hoeveelheid werk die je je op je bord neemt die zorgt voor stress of zelfs een burn-out. De gedachten die we erbij hebben kosten nog veel meer energie.

  • “waarom zeg ik nou weer ja, dit krijg ik nooit allemaal op tijd af”
  • “ik leer het ook nooit, ik wil dit niet eens”
  • “hoe ga ik dit in godsnaam doen”
  • “getver, ik heb er helemaal geen zin in”
  • etc.

druk in je hoofd

Niet zelden liggen we ’s nachts te piekeren hoe we het allemaal voor elkaar gaan krijgen om het iedereen naar de zin te maken. Bijna iedereen om precies te zijn, want ondanks dat je er graag voor een ander bent, maak je het jezelf natuurlijk niet naar de zin.

Je besteedt je eigenwaarde uit

Dat je bang bent voor de mening van een ander betekent dat je je eigenwaarde uitbesteedt. Daarmee maak je je geluk afhankelijk van je omgeving. Het is nou eenmaal een feit dat je het nooit iedereen naar de zin kan maken … of geloof jij daar nog steeds in?

En wat nou als een heel vervelend persoon uit jouw omgeving jou niet leuk vindt? Laat je daar je oren naar hangen? Vind je jezelf daardoor minder leuk?

Het maakt je heel afhankelijk. Geeft iemand je een compliment dan geeft dat tijdelijk een goed gevoel. Maar als iemand kritiek uit ben je gelijk van slag en vind je jezelf stom, dom, lelijk, niet goed genoeg of wat dan ook.

Eigenwaarde heet niet voor niets EIGENwaarde, het kan alleen maar uit jezelf komen

Teleurstelling


Als je altijd alles voor de ander doet, wil je het ook wel eens terug ontvangen. Je wilt ook wel eens op de bank blijven zitten en de ander een kop koffie voor je inschenkt. Of dat de ander een keer de moeite neemt om te koken. Als dit niet gebeurt, ben je teleurgesteld dat het zo éénzijdig is en de ander niet zo voor jou klaarstaat als jij voor hen. Hier zit de Criticus in jou aan het stuur die vindt dat een ander wat meer zijn best moet doen voor jou.

Je kan echter ook teleurgesteld raken in jezelf. Diep van binnen weet je dat je jezelf voorbij loopt en dat je zelf de oorzaak bent van de situatie waar je inzit. De Innerlijke Criticus in jou zit aan het stuur en bevestigt jouw negatieve zelfbeeld door “wat ben je ook een muts” te zeggen of iets dergelijks.

En dan nu de tips:

Tip 1 – Tijd kopen met zinsparaatheid

Als je standaard antwoord ja is dan is tijd kopen een effectieve manier om nee te leren zeggen. Wat je doet is je standaard ja vervangen voor een zin die je van te voren hebt bedacht. Die zin(nen) kan je in meerdere situaties gebruiken. Dit heet zinsparaatheid.

Hieronder volgt een aantal mogelijke zinnen die je paraat hebt als iemand jou vraagt om iets te doen:

  • “Ik denk er even over na en kom er vanavond bij je op terug”
  • “Fijn dat je aan me denkt, ik check het even in mijn agenda en laat het je vanmiddag weten”

nee zeggen - zinsparaatheidIk ben voorstander van deze korte variant, omdat je de ander minder aanleiding geeft om in te gaan op jouw antwoord. Mocht dit te direct voor je zijn dan kan je het iets meer verpakken:

  • “Ik ben snel geneigd om ja te zeggen, maar vaak loop ik mezelf daarmee voorbij. Ik wil daarom graag even nadenken over mijn antwoord, vanmiddag kom ik er bij je op terug.”
  • “Voordat ik ja zeg, wil ik even de tijd nemen om bij mezelf na te gaan of dat OK voor me voelt. Je hoort het morgen van me.”
  • “Ik begrijp je vraag en ga even bij mezelf te rade of ik daarmee niet over mijn eigen grenzen ga. Voordat ik naar huis ga, laat ik je mijn antwoord weten.”

Waarom zinsparaatheid werkt

Door middel van zinsparaatheid koop je tijd. Je hebt weliswaar nog geen nee gezegd, maar ook geen ja wat je standaard doet.

Zinsparaatheid geeft je de tijd om erover na te denken of de ja tegen de ander geen nee is tegen jezelf

Het voordeel van tijd kopen is dat je met zo’n eerste standaardzin al een stap zet richting een mogelijke nee.

Als het geen nee blijkt te zijn tegen jezelf dan kan je met een gerust hart ja zeggen tegen de ander zonder dat je jezelf te kort doet. Blijkt het een nee te zijn tegen jezelf dan ga je naar de volgende stap. Wederom kan je zinsparaatheid gebruiken.

  • “Ik heb nagedacht over je vraag en heb besloten het niet te doen, omdat ik daarbij over mijn grenzen ga.”
  • “Ik vind het vervelend om te zeggen, maar ik kan je daarmee niet helpen, ik kom daardoor zelf te veel in de knoei.”
  • “Ondanks dat ik je graag zou helpen zeg ik nee, omdat ik mezelf anders voorbij loop.”


Je bent de ander geen uitleg verschuldigd dus je hoeft het niet toe te lichten. Als je dat liever wel doet om een mogelijk schuldgevoel te voorkomen dan is dat OK. Hou er echter rekening mee dat juist door de toelichting een discussie kan ontstaan.

Belangrijk bij zinsparaatheid

Zorg ervoor de je de waarheid spreekt. Als je zegt “Fijn dat je aan me denkt, ik check het even in mijn agenda en laat het je vanmiddag weten”, check het dan ook in je agenda en kom er die middag op terug. Het is heel belangrijk dat je hier geen smoes verzint of een klein leugentje vertelt. Het is de bedoeling dat je voor jezelf opkomt en voor jezelf gaat staan. Op het moment dat je gaat draaien en een smoes of leugen verzint, sta je nog steeds niet voor jezelf!

Tip 2 – Weet waar je ja tegen zegt

Het scheelt enorm als je weet waar je ja tegen zegt als je nee zegt tegen een ander.

Stel dat je het fijn vindt om een avondje op de bank hangen met je gezin. Vrijdagavond samen The Voice kijken, man wat word je daar blij van. Je weet ook dat de tijd samen schaars is en dat het er vaak bij inschiet door alle drukte. Blokkeer die avond dan in je agenda.

Als je beste vriendin je dan vraagt om mee op stap te gaan zeg je makkelijker nee, omdat je weet waar je ja tegen zegt. Je kan een lijst maken van dingen die je graag doet of waar je blij van wordt. Als je daarvoor tijd inruimt in je agenda weet je altijd waar je ja tegen zegt.zeg ja tegen jezelf

Tip 3 – Je wijst de ander niet af

Ben je bang dat je een ander afwijst als je nee zegt? Zo ja, dan is die angst vaak niet realistisch. Stel jezelf de vraag;

Zeg ik nee tegen een mening/verzoek of tegen iemands gevoelens?

 Als je nee zegt tegen iemands mening of verzoek dan wijs je de persoon niet af, maar de mening of het verzoek. Voel je het verschil?

Als de ander zich dan afgewezen voelt, zegt dat iets over die persoon en niets over jou! Je kan toch een andere mening hebben of niet?

Als je nee zegt tegen iemands mening of voorstel dan wijs je die persoon niet af, maar de mening of het verzoek


Dus als er wordt aangebeld en een collectant vraagt je een donatie te doen waar jij geen behoefte aan hebt zeg je nee tegen het verzoek om een donatie te doen, je wijst het verzoek af en niet de collectant.

zeg nee tegen het verzoek

Tip 4 – Wijs jezelf niet af als het niet gelijk lukt

Bovenaan deze blog zei ik al dat het negatieve zelfbeeld ervoor zorgt dat nee zeggen zo moeilijk is. We zijn bang dat de ander ons afwijst als we geen ja zeggen. Als je aan de slag gaat met de tips wil dat niet zeggen dat het je direct lukt.

Als jij de beslissing neemt om zinsparaatheid toe te passen, besef dan dat je aan het leren bent.

Toen je vroeger leerde fietsen ben je vast een keer gevallen voordat je er flink de vaart in had

Zo werkt het ook met het toepassen van nieuwe vaardigheden.

Dus wees liefdevol naar jezelf als jij “Fijn dat je aan me denkt, ik check het even in mijn agenda en laat het je vanmiddag weten” wil zeggen en het niet zo lekker uit je mond rolt als dat je had gewild. Wijs je er zelf niet om af met je gedachten, want dit staat haaks op persoonlijke groei. Geef jezelf een compliment dat je het aangaat in plaats van jezelf een draai om de oren te geven.  Die compassie of zelfliefde zorgt ervoor dat het je uiteindelijk lukt!

Tip 5 – Wat nou als ik me daarna schuldig voel?

Als je je achteraf schuldig voelt dat je nee hebt gezegd, is dat een vorm van zelfafwijzing. Schuldgevoel betekent niets anders dan dat je vindt dat je iets niet goed hebt gedaan.

Je hebt voor jezelf gekozen en je een keer niet weggecijferd voor de ander. Daar mag je trots op zijn. Als het gevoel van schuld echter overheerst, komt dat omdat je negatieve zelfbeeld diep van binnen nog in je voortleeft. Het kost tijd om dat om te buigen naar een positief zelfbeeld. Gun jezelf die tijd en ga daarvoor aan de slag met de tip 7.

Bovendien zal je merken dat de ander jouw nee meestal lang niet zo vervelend vindt als jij van te voren had gevreesd. Als je dit een aantal keer ervaart, wordt nee zeggen steeds makkelijker voor je.

Tip 6 – Wat nou als de ander toch wil dat ik ja zeg?

Er kan zich een situatie voordoen dat de ander aanhoudend is en jouw nee niet accepteert en dus wil dat je ja zegt. En Pleaser als jij bent, ben je alsnog geneigd om daarin mee te gaan.

Maar sta er eens bij stil wat de ander daarmee eigenlijk zegt. Dat komt in de buurt van; “jouw behoeften interesseren mij niet, ik wil gewoon dat je het doet.” Behoorlijk respectloos vind je niet? Het is dus helemaal geen verzoek, het is een opdracht.

Die ander wil dan gewoon zijn zin hebben en ziet alleen zijn eigen ‘waarheid’ en neemt niet de moeite om die van jou te willen zien.

De keuze is aan jou; ben je een Pleaser en zeg je alsnog ja tegen de ander of blijf je bij de ja tegen jezelf? Vraag je daarbij af waarom je jezelf weg wil cijferen voor iemand die jou respectloos behandelt. Pleaser of niet, zo iemand verdient jouw goedheid toch niet of wel?

Op je werk

Nee zeggen tegen je leidinggevende is vaak een uitdaging. En toch kan je ook daar voor jezelf opkomen.

Stel dat je 5 taken op je bord hebt liggen die allemaal belangrijk en urgent zijn. Je baas roept je bij zich en legt er een 6e taak op je al overvolle bord bij met de opmerking “deze heeft haast.”

Wat je hier kan zeggen is het volgende. “OK, ik snap dat deze haast heeft, maar dat hebben de andere taken ook … ik vind het belangrijk om kwalitatief werk af te leveren en daarvoor heb ik tijd nodig. Die tijd heb ik nu niet om ze alle 6 goed af te leveren. Graag bepaal ik samen met jou de prioriteiten zodat ik daarmee aan de slag ga. De andere pakt ik dan direct daarna weer op.”

Op die manier zeg je ja tegen jezelf en je baas. Een win/win dus.

Tip 7 – Pak de bron aan

De hiervoor genoemde tips geven je handvatten hoe je nee kan zeggen. Maar natuurlijk heeft het een oorzaak dat nee zeggen moeilijk voor je is. Om die reden is het belangrijk om naast bovenstaande tips ook aan de slag te gaan met de bron, je negatieve zelfbeeld. Jouw negatieve zelfbeeld zorgt ervoor dat je de geleerde vaardigheden niet of slechts tijdelijk toepast in de praktijk. Pak de bron aan en werk aan je eigenwaarde.

Een positief zelfbeeld is noodzakelijk als je een duurzame stap wilt maken

Als je gevoel van eigenwaarde toeneemt verander je duurzaam en val je niet meer terug. Je vind het jezelf waard om ja tegen jezelf te zeggen! Een positief zelfbeeld creëer je door te leven volgens je waarden en persoonlijke missie. Samen zijn deze jouw innerlijke kompas.kompas

Leef volgens je waarden

Respect is één van mijn kernwaarden, ik kan bijvoorbeeld ontzettend kwaad worden als iemand anders of ikzelf respectloos wordt behandeld. Je kan er zeker van zijn als een ander jou enorm boos maakt dat die persoon één van jouw kernwaarden raakt.

Als je iets doet dat in strijd is met je kernwaarden, levert dat altijd problemen op. Ik heb zelf bijna tien jaar lang met wroeging en zelfafwijzing rondgelopen, omdat ik een keer een collega respectloos behandeld had. Het bleef maar aan me knagen. Gelukkig is het nooit te laat om iets recht te zetten en dat heb ik na jaren ook gedaan. Toen kon ik het pas loslaten en had ik rust.

Als je dingen doet die in strijd zijn met je kernwaarden dan geeft dat een enorme knauw aan je eigenwaarde. Het werkt ook andersom, als je leeft naar je kernwaarden heeft dat een positief effect op je eigenwaarde. Daarnaast zorgt het voor innerlijke rust, omdat je als het ware je innerlijke kompas volgt.

Klik hier als je wilt weten hoe je je waarden bepaalt

Leef volgens je persoonlijke missie

Een persoonlijke missie geeft richting aan je leven, je bepaalt daarmee nu wie je de rest van je leven wilt zijn. Als je daarnaar leeft, hoef je nergens spijt van te hebben op je sterfbed. Het maakt het bovendien veel eenvoudiger om beslissingen te nemen, als je voor een lastige keuze staat, vind je vaak het antwoord in je persoonlijke missie. Vanzelfsprekend zorgt dit voor meer innerlijke rust.

Klik hier als je meer wilt weten over een persoonlijk missie en hoe je die maakt.

Klik op de afbeelding hieronder voor een voorbeeld van mijn persoonlijke missie.

Persoonlijke missie voorbeeld

Integreer je waarden en persoonlijke missie in je dagelijkse leven en je negatieve zelfbeeld wordt meer en meer een positief zelfbeeld.

Hoe positiever je zelfbeeld, hoe makkelijker je ja zegt tegen jezelf

Vind je dit blog waardevol en kan je wel wat hulp gebruiken om hierin een stap te maken. Kijk dan op de webshop voor de verschillende mogelijkheden. Je vindt daar het boek HELP! IK BEN EEN PLEASER, het Online Stop Met Pleasen Programma en het Stop Met Pleasen Programma met individuele coaching.

Leuk als je hieronder in de reacties laat weten wat voor jou het meest waardevolle inzicht is van deze blog. Gun jij iemand anders ook ja te zeggen tegen zichzelf? Deel dit blog dan via één van de social media buttons.

Blije groet,

Paul Smeekes
PJ8 | Coach

Comment Section

0 reacties op “Nee zeggen – Lees nu alle tips

Plaats een reactie


*


Klik gerust eens door onze categorieën heen: