arrow_drop_up arrow_drop_down
Angst - hoe ga je ermee om?
7 december 2016 

Angst - hoe ga je ermee om?

Angst, iedereen heeft ermee te maken in zijn leven. Waar sommigen het heel bewust ervaren, lijken anderen er niet of nauwelijks last van te hebben. In het laatste geval is de angst er wel, maar wordt het toegedekt met een ander afweermechanisme.

Wat is angst?

Angst is een emotie met als functie ons tot actie te laten overgaan als er gevaar dreigt, er gebeurt van alles in je lichaam zodat we in staat worden gebracht om te vechten of te vluchten. Dit is in veel gevallen handig en zelfs noodzakelijk om te overleven. Loop je op een zebrapad en er komt op volle snelheid een auto op je af dan zorgt jouw angst ervoor dat je een paar stappen harder loopt om veilig de overkant te halen.

Angst is dus een nuttige emotie. Maar dat geldt lang niet in alle gevallen, er zijn namelijk ook irreële angsten. In dat geval is Angst een afweermechanisme.

Wat is irreële angst?

We spreken van irreële angst op het moment dat we angst ervaren zonder dat er daadwerkelijk gevaar dreigt. Een aantal voorbeelden, je bent bang:

  • voor spreken in het openbaar
  • om je te binden
  • om naar een feest te gaan
  • voor examens
  • om dat ene meisje aan te spreken waar je al maanden gek op bent

In al deze gevallen is er geen sprake van een gevaarlijke situatie, maar we voelen de angst wel degelijk. Hoe kan dat?

Je bent ergens anders bang voor

Vind je het eng om te spreken voor een groep? Velen van ons antwoorden, “ja ik ben bang om in het openbaar te spreken.” Ik durf echter te stellen dat je daar helemaal niet bang voor bent. Je bent bang voor wat er zou kunnen gebeuren als je voor een groep spreekt. Bijvoorbeeld dat ze je uitlachen of dat ze niet naar je luisteren. De echte angst zit hem in de afwijzing die je dan ervaart!

Vind je het eng om dat meisje aan te spreken waar je al maanden verliefd op bent? Dan zeg je bijvoorbeeld “ik ben bang om iemand die ik leuk vind aan te spreken.” En als je besluit het toch te doen, stap je met lood in je schoenen op haar af om vervolgens hakkelend je ingestudeerde openingszin uit te spreken. Je bent echter helemaal niet bang om op haar af te stappen en aan te spreken, dat doe je dagelijks bij heel veel mensen waar je contact mee hebt. Je bent bang dat je door haar wordt afgewezen, afwijzing doet pijn!

Oude pijn

Als er sprake is van irreële angst komt dat, omdat er oude pijn wordt geraakt. Je ervaart iets in het heden dat lijkt op iets dat in het verleden voor emotionele pijn heeft gezorgd.

Je bent bang voor wat al gebeurd is

Oude pijn van Anita

Mijn vriendin vindt het heel spannend om voor een groep te spreken. Op het moment dat ze dat moet doen of zelfs bij de gedachte voelt ze de angst. De reden hiervoor is oude pijn. Ze is vroeger op school gevraagd om mee te doen aan een musical. Dat ging hartstikke goed totdat ze begon te zingen, dat was zo vals als het maar kon. De zaal reageerde hierop door te lachen of de hand voor de mond te doen van “oooh wat sneu voor haar.” Een emotioneel zeer pijnlijke ervaring die ze de rest van haar leven heeft meegenomen. Ze is niet bang om te spreken voor een groep, ze is bang voor de mogelijke afwijzing van de toehoorders.

Oude pijn van Katinka

Kort geleden had ik contact met Katinka. Zij lijdt aan overmatig piekeren en heeft een fobie voor overgeven. Als het even kan, omzeilt ze de situatie waar ze te maken kan krijgen met overgeven. Ondanks dat het een heel zorgzame vrouw is, laat ze de zorg aan haar man over als haar dochter ziek is. Haar angst voor overgeven heeft zo’n impact dat ze het niet voor elkaar krijgt de zorgrol op zich te nemen.

Ook als ze zelf misselijk is, doet ze er alles aan om te voorkomen dat ze overgeeft. Terwijl ze er bewust van is dat het enorm oplucht als ze dat wel doet, dan ben je misselijke gevoel grotendeels kwijt.

Toen Katinka een jaar of 3 a 4 was, gingen haar ouders een keer weg. De babyfoon lag bij de buren. Toen haar ouders thuis kwamen lag Katinka in haar bedje en zat helemaal onder, ze had overgegeven. De buren hadden helaas niets gehoord op de babyfoon. Omdat ze zo jong was heeft ze het verhaal van horen zeggen, ze kan er zelf niet naar toe om te weten hoe dat voelde. Het kan goed zijn dat ze dit geblokt heeft, omdat het te pijnlijk is.

Toen ik Katinka vroeg of ze zich in kon beelden hoe een willekeurig kind zich zou voelen als het zou overgeven en er niemand kwam zei ze direct en krachtig “dat kind zou zich afschuwelijk voelen en heel alleen.”

Katinka is niet bang voor overgeven, ze weet dat het oplucht als je het kwijt bent. Er  wordt oude pijn geraakt, ze is bang voor dat afschuwelijke gevoel van toen, het gevoel dat je helemaal alleen bent. Kan je je voorstellen hoe angstig dat kan zijn voor een jong afhankelijk kind? Dit oude gevoel heeft tot op de dag van vandaag een enorme impact in haar leven.

Waar ben je werkelijk bang voor?

Je bent dus niet bang voor waar je denkt dat je bang voor bent, je bent bang voor iets dat daaronder zit.

Wat zit onder jouw angst?

En wat je daaronder tegenkomt, is niet van nu. Het is oude pijn, je hebt dit vroeger gevoeld en vervolgens je hele leven met je meegenomen. En ieder moment in het heden dat bepaalde overeenkomsten heeft met toen is nu een ‘symbool’ voor je. Dat symbool triggert in het heden de oude pijn waardoor het lijkt dat het angst en pijn van nu is.

Je angst van nu is niet meer dan een afweermechanisme om je te beschermen voor het nare gevoel van toen

Als je dat beseft, heb je al een grote stap gezet! De pijn van toen kan je niet meer voorkomen, dat is gebeurt, dat is voorbij. Wat je wel kan veranderen is hoe je nu met de symbolen omgaat die de oude pijn in het heden triggeren. Eén van de manieren daarvoor is de angst onder ogen te zien en het aan te gaan met het besef dat het om oude pijn gaat. Niet makkelijk misschien, maar uiteindelijk zal je zien dat het meevalt.

In onderstaande video wordt e.e.a. nog eens duidelijk uitgelegd.

 

Omarm jouw angst

Huh … omarmen? Ik kijk wel uit zeg, ik wil er vanaf!!!! Ik snap heel goed dat jouw eerste reactie is dat je niet iets gaat omarmen waar je juist van af wil. Maar juist jouw weerstand tegen de Angst houdt het in stand. En hoe gek het ook mag klinken … de angst heeft het goed met je voor! Ik ga het je uitleggen.

Zoals je hierboven hebt gelezen is Angst behalve een nuttige emotie ook een Afweermechanisme. Dit laatste geldt als de angst irreëel is dus als er geen (echt) gevaar dreigt. Een ander woord voor afweermechanisme is beschermingsmechanisme en dat laatste is precies wat de Angst voor jou wil doen. Jou beschermen!

Op het moment dat jouw Angst er niet mag zijn wijs je dus eigenlijk het mechanisme af wat jou juist wil beschermen. Hoe vervelend de Angst ook is, ze heeft het goed met je voor!

Ik hoop oprecht voor je dat je hierdoor inziet dat het geen zin heeft om jouw Angst af te wijzen. Als je het kan omarmen (bedanken dat het je wil beschermen), ernaar kijkt (waarnemen) en onderzoekt wat eronder zit (waartegen het je wil beschermen) dan pak je het constructief aan en kan verandering optreden.

Wist je dat …?

Hierboven schreef ik al …”Je bent dus niet bang voor waar je denkt dat je bang voor bent, je bent bang voor iets dat daaronder zit.” Wist je dat er onder elke emotie een behoefte zit? Dus ook onder angst zit een behoefte. Het maakt daarbij niet uit of het een reële of irreële angst is. Als je de angst er laat zijn, waarneemt en kijkt wat eronder zit, kom je altijd uit op een doodnormale en universele menselijke behoefte. Dat kan bijvoorbeeld veiligheid, ertoe willen doen, liefde of iets anders zijn.

Als jouw angst er niet mag zijn wijs je niet alleen de angst af, maar ook de behoefte die daaronder zit en daarmee jezelf

Een goede reden om je angst te omarmen lijkt me!

 

Beheerst angst dagelijks jouw leven en zorgt dat voor hevige klachten dan raad ik je aan contact op te nemen met je huisarts of een andere vorm van professionele hulp in te schakelen. Er is absoluut hoop, het is echt te verhelpen!

 

Wat vind jij de belangrijkste eye-opener in deze blog? Laat het ons hieronder weten. Dankjewel!

 

Blije groet,

Paul Smeekes
PJ8 | Coach
Over de schrijver
Hoi, ik ben Paul, in 2014 heb ik als coach PJ8 Pleaser Coaching opgericht. Sinds oktober 2019 zet Elma Langhenkel PJ8 voort.
Paul-Smeekes
Door

Paul-Smeekes

op 7 December 2016

Ik ben heel lang bang geweest om voor een groep te spreken. Als ik het kon omzeilen dan deed ik daar alles voor. Wat mij heeft geholpen is het aan te gaan (lees; ik kon er niet onderuit op mijn werk ;-) en goede ervaringen op te bouwen. Nadat ik een keer complimenten kreeg (van voor mij belangrijke mensen) na een presentatie is mijn angst aanzienlijk verminderd. Nu vind ik het zelfs leuk ... ondanks dat het nog best spannend is. Wat er onder zat was de angst om afgewezen te worden door te toehoorders.

Reactie plaatsen

Wij gebruiken cookies